Kiezers blijven trouw aan hun politieke ‘blok’, maar schoven wel op naar rechts 03.06.2026

Onderzoekers van het Nationaal Kiezersonderzoek (NKO), in samenwerking met acht universiteiten, hebben de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 geanalyseerd en concluderen dat de Nederlandse democratie kwetsbaar is door factoren als buitenlandse inmenging en normoverschrijdende politieke partijen, maar ook weerbaar omdat burgers deze willen verdedigen. Hoewel kiezers trouw blijven aan hun politieke ‘blok’, is er een verschuiving naar rechts zichtbaar, met de vorming van een uiterst rechts blok naast centrumlinks en centrumrechts, wat resulteert in een gefragmenteerd politiek landschap met vijftien dominante partijen. De opkomst was hoog (78,3%), wat aangeeft dat verkiezingen belangrijk worden gevonden, maar het wantrouwen in de politiek is gegroeid, met FvD-stemmers die zelfs geweld omverwerping van de democratie gerechtvaardigd vinden. Campagnevoeren blijkt effectief, met kiezers die nog in het laatste weekend konden switchen van voorkeurspartij. Opvallend is ook dat kiezers met een migratieachtergrond vaker stemden dan Nederlanders zonder migratieachtergrond, ondanks het gevoel van ondervertegenwoordiging.
















