Nieuwe aanwijzingen voor klassenjustitie in Nederland 17.06.2026

Nieuw onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC), in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid, toont aan dat verdachten met een lagere sociaaleconomische positie zwaarder worden gestraft voor vergelijkbare delicten dan verdachten met een hogere sociaaleconomische positie. Op basis van gegevens van 2,7 miljoen strafrechtelijke zaken tegen 1,2 miljoen verdachten, waarbij vier sociaaleconomische kenmerken (opleiding, werk, inkomen en woningbezit) werden geanalyseerd, blijkt dat lagere sociaaleconomische status leidt tot frequentere gevangenisstraffen, langere celstraffen, langere taakstraffen en hogere boetes. Hoewel de onderzoekers de term 'klassenjustitie' bewust vermijden, zien ze wel aanwijzingen dat 'mentale snelkoppelingen' bij beslissers, zoals rechters en officieren van justitie, leiden tot statistische discriminatie. Factoren zoals proceshouding en een betere aansluiting bij de verwachtingen in de rechtszaal spelen ook een rol in het voordeel van verdachten met een sterkere sociaaleconomische positie. Adviezen omvatten training van beslissers en het 'blind afdoen' van zaken.














