Opinie: Bildung in het onderwijs doet recht aan de mens als sociaal wezen 10.02.2026

Filosoof Joep Dohmen betoogt in dit opiniestuk dat het bildungsideaal, een modern cultuurfilosofisch ontwikkelingsprogramma uit de achttiende eeuw, centraal zou moeten staan in het hoger onderwijs. Bildung, geworteld in de ideeën van denkers als Kant, Herder en Hegel, is een emancipatiemodel gericht op zelfbepaling, de ontwikkeling van de hele mens en morele vorming. Het stelt jongeren in staat hun eigen morele houding te ontwikkelen door oordeels- en wilsvorming te oefenen, en erkent de mens als een sociaal wezen dat elkaar beïnvloedt. Dohmen weerlegt de kritiek van pedagoog Biesta, die bildung als een conservatief aanpassingsprogramma ziet, en stelt dat bildung juist een kritisch programma is dat vrijheid en verantwoordelijkheid verenigt, essentieel in de strijd tegen de invloed van markt, technologie en sociale media.














