Lokale partijen beloven tijdens de gemeenteraadsverkiezingen vaak om geen asielzoekerscentra (azc's) toe te staan, wat inspeelt op de onrust onder burgers. Echter, de Spreidingswet, die in 2024 is ingevoerd, verplicht gemeenten om bij te dragen aan de opvang van asielzoekers op basis van hun inwoneraantal en welvaart. Deze wet is bindend en gemeenten die niet meewerken, riskeren ingrijpen door de minister. Hoewel gemeenten wel invloed hebben op de locatie en invulling van opvang, is de vraag of er opvang komt niet langer een gemeentelijke keuze. De eerste cyclus van de wet is afgerond en een nieuwe ronde is gestart, waarbij zes gemeenten in de regio Rijnmond momenteel voldoen aan de opvangdoelen, terwijl twee gemeenten weigeren mee te werken. De uitvoering van de wet, inclusief de realisatie van vaste opvanglocaties, blijft een uitdaging, mede door protesten en vertragingen in procedures.